Tools voor creativiteit

Voorbeelden van Compositie

Home > Beeldaspecten > Ordening > Compositie

Compositie

Als je elementen op een bepaalde manier in een beeldvlak neerzet ben je bezig met het maken van een compositie. Compositie is een belangrijk onderdeel omdat je hier je boodschap duidelijk kan vertellen. Je kan bepaalde elementen in het werk extra laten opvallen. Je hebt verschillende soorten composities. Statische composities (zoals een centrale compositie) zorgen voor rust en dynamische (zoals een diagonale compositie) laten beweging zien.

Op deze pagina vind je alle verschillende soorten composities.

Ook bij ruimtelijke werken is compositie een belangrijk begrip.

Bij grafische vormgeving heet compositie ook wel ‘lay-out’.

Links zie je een voorbeeld van een statische compositie door Piet Mondriaan. De compositie komt rustig en zakelijk over. Daarnaast zie je een werk van Malevich. Deze dynamische compositie is bewegelijk en speels.

beeldend aspect: centrale compositie

Centrale compositie

Bij een centrale compositie staat het belangrijkste element in het midden van het beeldvlak. Een centrale compositie heeft een punt (meestal in het midden van het beeldvlak)  waar alle elementen in het vlak naar toe wijzen. Het is daarom ook vaak een symmetrische compositie.

Voorbeelden van Centrale compositie

beeldend aspect: symmetrische compositie

Symmetrische

compositie

Bij een symmetrische compositie wordt een deel van het beeld gespiegeld rond een (of meerdere) symmetrieas(sen). De spiegeling hoeft niet heel nauwkeurig te zijn, het gaat meer om een gelijkmatige verdeling van de beide kanten van de as. Door deze spiegeling is een symmetrische compositie een rustige en statische compositie. De as is meestal niet te zien en het kan een horizontale, verticale of diagonale as zijn.

Voorbeelden van Symmetrische compositie

beeldend aspect: asymmetrische compositie

Bij een asymmetrische compositie wordt niets gespiegeld en er is dus geen duidelijke as aanwezig. Hierdoor is de compositie drukker en daardoor bewegelijker/dynamischer dan een symmetrische compositie.

Asymmetrische

compositie

Voorbeelden van Asymmetrische compositie

beeldend aspect: geometrische compositie

Geometrische

compositie

Een compositie waar de kunstenaar met een meetlat is bezig geweest noemt men geometrische composities. Het geheel is dan nauwkeurig volgens bepaalde meetkundige regels opgebouwd waardoor het een meetkundig karakter heeft.

Voorbeelden van Geometrische compositie

beeldend aspect: diagonale compositie

Diagonale compositie

Bij een diagonale compositie kan je een denkbeeldige diagonale lijn leggen langs de belangrijkste elementen van de compositie. Diagonale lijnen geven een bewegelijk effect, dus wordt vaak gebruikt waar snelheid of onrust uitgebeeld moet worden.

Voorbeelden van Diagonale compositie

Driehoekscompositie

Een driehoekscompositie heeft de belangrijkste elementen in de vorm van een al dan niet zichtbare driehoek staan. Een ander woord voor een ruimtelijke driehoekscompositie is piramidaal. Een driehoekscompositie kan een statisch en dynamisch effect geven, afhankelijk van de vorm van de driehoek.

beeldend aspect: driehoekscompositie

Voorbeelden van Driehoekscompositie

beeldend aspect: overall compositie

Overall compositie

Een over-all compositie houdt in dat de beeldelementen zonder enige rangorde op het beeldvlak geplaatst zijn. De elementen zijn allemaal hetzelfde, doen patroonachtig aan en lijken buiten het schilderij tot in het oneindige door te kunnen gaan.

Voorbeelden van Overall compositie